THALES

Bati Felsefesinin ilk filozofu.



ilimsel Çalismalari: M.Ö. 6. yüzyilda yasamis olan Thales felsefi faaliyetleri yaninda bilimsel çalismalariyla da seçkinlesmistir. Bu çalismalar arasinda ise, her seyden önce, ona Yunan dünyasinda abartili bir ün kazandiran M.Ö. 585 yilindaki günes tutulmasiyla ilgili dogru tahmini dolayisiyla astronomi çalismalari gelir. Matematik alaninda ise Thales?in, Yunanlinin essiz genelleme yetenegini çok canli bir biçimde kanitlayan, oldukça güçlü bir uzmanlik bilgisi oldugu kabul edilmektedir. Geometriyi Misir?dan Yunanistan?a getiren Thales, denizdeki gemilerin aralarindaki mesafeden baska, insan varliginin gölgesinin büyüklügü kendisi kadar oldugu zamani bekleyerek, piramidleri de gölgelerinden ölçmüstür. Felsefi Görüsleri
Thales?te, felsefe bakimindan esas önem tasiyan husus, onun ?Neyin var oldugu? ?Neyin gerçek oldugu? ya da ?Neyin gerçekten var oldugu? sorusu üzerinde düsünmüs olmasindan kaynaklanir.

O bu çerçeve içinde, dogada var olan seylerin tüketici bir listesini yapmayi amaçlamamis, fakat seylerin varliga gelmeleri ve daha sonra da yok olup gitmeleri olgusundan etkilenmistir. ?Neyin var oldugu? sorusunu ya­nitlamanin en önemli yolu, onun gözünde birlik ile çokluk ya da görünüs ile gerçeklik arasindaki iliskiyi doyurucu bir biçimde ifade edebilmekten geçmistir.

O, buna göre, gözle görünen bireysel varliklarin ve degismelerin olusturdugu kaosun, çoklugun gerisinde akilla anlasilabilir, kalici ve sürekli bir gerçekligin var olduguna inanmistir. Thales, çoklugun kendisinden türedigi, çoklugun gerisindeki bu birligin ?su? oldugunu öne sürmüstür



Thales?i Matematik, sayma, ölçme, cisimlerin sekillerini tanimlama gibi temel islemlerden ortaya çikan ve yapi, düzen ve iliskileri inceleyen bilim dali. Mantiksal irdeleme ve nicel hesaplamalari konu alan matematik, ideallestirme ve soyutlamalara dayanir.





arkhe olarak suyu seçmeye götüren nedenlerin bir kismi mitik, bir kismi da rasyonel nedenlerdir. Buna göre, suyun sadece Yunan degil, fakat Dogu mitolojisinde de isgal etmis oldugu istisnai konum, onu suyun varolan her seyin ilk nedeni oldugunu öne sürmeye sevketmis olabilir. Sonra, su ile hayat düsüncesi arasindaki dogrudan baglantinin bizatihi kendisi Thales?e ilk neden olarak suyu önermis olmalidir. Hepsinden önemlisi, suyun hiçbir gözlem araci olmadan, isisina bagli olarak, kati, sivi ve hava haline dönüstügü gözlemlenen biricik madde olmasi, onun arkhe olarak su tercihinde etkili olmustur. Nitekim buharlasma fenomeni suyun buhar ya da hava olabilmesini, donma fenomeni ise, suyun toprak olabilmesini akla getirmistir.



Dahasi Thales, suyu kendi hareket ilkesini kendisinde ihtiva eden, canli bir madde olarak tasarlamistir. O iste bundan dolayi organik bir evren anlayisi içinde ve ilkel canliciliga epey yakin olarak, her seyin tanrilarla dolu oldugunu dahi söylemistir. Arkhe (Yunancada "baslangiç," "ilk"), Bati felsefesinin ve Sokrates öncesi Eski Yunan felsefesinin en önemli kavramlarindan biri. Felsefenin ana disiplini sayilan metafizigin ve genellikle bilimin, özellikle de fizik biliminin gelismesinde önemli rolü olmustur.